با علی گفتا جوانی خوشبیان
زینتِ دنیا چه باشد در جهان؟
زینتِ دنیا چه باشد در جهان؟
خود چه زینت میفزاید برتری؟
وز کدامین زر کنم انگشتری؟
وز کدامین زر کنم انگشتری؟
پاسخش را داد اینسان بوطراب
زینتِ دنیا بود همچون سراب
زینتِ دنیا بود همچون سراب
سیم و زر زینت بود از بهرِ زن
مرد، زیور جوید از خویِ حَسَن
مرد، زیور جوید از خویِ حَسَن
آن که خواهد برتری از این و آن
پنج خصلت بایدش بر دیگران
پنج خصلت بایدش بر دیگران
هر که خواهد از کمالِ انسان بود
امتیازِ اوّلش ایمان بود
امتیازِ اوّلش ایمان بود
فردِ باایمان امینِ مردم است
قولِ مردِ حق، یقینِ مردم است
قولِ مردِ حق، یقینِ مردم است
دومین زینت بود خُلقِ نکو
چون که مردان را ببخشد آبرو
چون که مردان را ببخشد آبرو
خُلقِ خوش از خصلتِ پیغمبر است
بهرِ انسان بهتر از هر زیور است
بهرِ انسان بهتر از هر زیور است
امتیازِ سومین مردانگی است
در مسیرِ زندگی فرزانگی است
در مسیرِ زندگی فرزانگی است
هر که شد بخشنده، دارد برتری
مینماید بینِ یاران سروری
مینماید بینِ یاران سروری
چارمینش علم و فضل اندوختن
جامهٔ تقوا به قامت دوختن
جامهٔ تقوا به قامت دوختن
علم اگر با عمل توأم شود
مردِ اوّل، عالمِ عالَم شود
مردِ اوّل، عالمِ عالَم شود
پنجمین خصلت، ثباتِ آدمی است
گر که کارش خواجگی یا خادمی است
گر که کارش خواجگی یا خادمی است
گاهِ سختی خویشتنداری کند
گاهِ رفعت خلق را یاری کند
گاهِ رفعت خلق را یاری کند
در تهیدستی نبازد خویش را
با زمان همگام سازد خویش را
با زمان همگام سازد خویش را
هر که را این پنج خصلت یار شد
زندگی بر او رهی هموار شد
زندگی بر او رهی هموار شد
نوجوان دستِ علی را بوسه زد
بود چون مسعود مشتاقِ خرد
بود چون مسعود مشتاقِ خرد
معنی شعر
این شعر گفتوگویی آموزنده میان جوانی و حضرت علی(ع) است. جوان از امام میپرسد که زینت واقعی انسان چیست و چه چیزی موجب برتری او بر دیگران میشود. حضرت علی(ع) پاسخ میدهند که زیباییهای ظاهری مانند طلا و زیورآلات ارزش ماندگار ندارند و زینت حقیقی انسان در صفات نیک اوست.
سپس پنج ویژگی اساسی انسان کامل را بیان میکنند: ایمان، اخلاق نیک، مردانگی و جوانمردی، علم همراه با عمل، و استقامت و پایداری در سختیها. کسی که این پنج گوهر را در وجود خود پرورش دهد، هم در دنیا سرافراز خواهد بود و هم در پیشگاه خداوند سربلند.
سپس پنج ویژگی اساسی انسان کامل را بیان میکنند: ایمان، اخلاق نیک، مردانگی و جوانمردی، علم همراه با عمل، و استقامت و پایداری در سختیها. کسی که این پنج گوهر را در وجود خود پرورش دهد، هم در دنیا سرافراز خواهد بود و هم در پیشگاه خداوند سربلند.
پیشنهادی